Του Ηλία Μπενέκου

 

«Εμφραγμα» στο Ταμείο Πρόνοιας των Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) καθώς περισσότερες από 18 χιλιάδες είναι οι υποθέσεις που εκκρεμούν αναφορικά με την καταβολή του εφάπαξ βοηθήματος, ενώ ο χρόνος διεκπεραίωσης των αιτημάτων που έχουν κατατεθεί φθάνει πλέον τα δύο χρόνια!

Την ίδια ώρα οι κυοφορούμενες αλλαγές στο ασφαλιστικό δείχνουν να επιτείνουν το πρόβλημα, αφού ο ρυθμός κατάθεσης αιτήσεων είναι διαρκώς αυξανόμενος ενώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μέσα στα επόμενα 10 χρόνια αναμένεται να εγκαταλείψουν το Δημόσιο τουλάχιστον 120 χιλιάδες υπάλληλοι. Με το θέμα έχει ασχοληθεί κατ' επανάληψη ο Συνήγορος του Πολίτη και χθες βρέθηκε στο επίκεντρο συνάντησης εργασίας με εκπροσώπους του Ταμείου αλλά και της ΓΣΕΕ, όπου συζητήθηκαν οι αιτίες και οι ενδεχόμενοι τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος.

«Βρισκόμαστε σε μια περίοδο αναστολής πληρωμών? Το επόμενο βήμα είναι η παύση πληρωμών» προειδοποίησε ο επιστημονικός συνεργάτης της ΙΝΕ ? ΓΣΕΕ, Σ. Ρομπόλης, συμπληρώνοντας πως «είναι πιθανό το πρόβλημα αυτό να αποτελέσει τη φλόγα των κοινωνικών εκρήξεων στην Ελλάδα».

Η αιτία
Η έλλειψη χρημάτων, όπως όλα δείχνουν, αποτελεί τη βασική αιτία των καθυστερήσεων, ενώ είναι χαρακτηριστικό -όπως αποκάλυψε χθες ο διευθυντής του Ταμείου Ν. Καλάκος- ότι μόνο μέχρι το τέλος του έτους, το ποσό που θα απαιτηθεί προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες για τα εφάπαξ θα φθάσει το 1,6 δισ. ευρώ.

Σειρά νομοθετικών ρυθμίσεων ζημίωσαν το Ταμείο κατά εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, (σε 750 εκατ. ευρώ ανερχόταν σύμφωνα με τον πρόεδρο του Ταμείου η ζημία έως το 2003) αφού είχαν ως αποτέλεσμα να πολλαπλασιαστούν οι επαγγελματικές ομάδες και οι περιπτώσεις δικαιούχων, χωρίς ωστόσο να συνοδευτούν με τις απαραίτητες εισφορές.

Ως πλέον χαρακτηριστικές αναφέρθηκαν οι περιπτώσεις των δικαστικών που λάμβαναν διπλάσιο εφάπαξ ενώ πλήρωναν το 41,5% των εισφορών, αλλά και αναγνωρίσεις πλασματικού χρόνου σε εκπαιδευτικούς και απασχολούμενους σε νοσοκομεία. «Η έλλειψη πόρων και η απουσία τους κράτους στην οικονομική υποστήριξη του Ταμείου, αποτελούν βασικά προβλήματα» εξηγεί στην «Η» ο βοηθός του Συνηγόρου του Πολίτη, Γ. Σακέλλης, που έχει ασχοληθεί διεξοδικά με το θέμα και υπογραμμίζει πως «το Ταμείο εδέχθη δικαιούχους που μπήκαν καθ' οδόν, χωρίς τις απαιτούμενες εισφορές».

Παράλληλα, επισημαίνει πως τα επόμενα χρόνια το πρόβλημα αναμένεται να γίνει ακόμη πιο οξύ, καθώς το κύμα φυγής από το Δημόσιο φαίνεται να αυξάνεται.

Αιτήσεις
«Η αριθμός των αιτήσεων για καταβολή εφάπαξ βαίνει αυξανόμενος με εκθετικούς ρυθμούς», τονίζει ο κ. Σακέλλης και τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν χθες δείχνουν να τον δικαιώνουν. Τον Ιανουάριο έφθασαν τις 1.035, ενώ μόνο το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου ξεπέρασαν τις 800. Συνολικά εκτιμάται ότι εντός του έτους ο αριθμός θα αγγίξει τις 15.000 σε αντίθεση με 11.000 πέρυσι.

Ταυτόχρονα με την οικονομική στενότητα, το πρόβλημα έρχεται να επιτείνει και ο τρόπος λειτουργίας και στελέχωσης του Ταμείου, στο οποίο απασχολούνται μόλις 31 άτομα. «Το σοβαρότατο έλλειμμα στην οργάνωση του Ταμείου, αλλά και την παντελή έλλειψη σε τεχνολογική στήριξη και υποδομές», μας επισημαίνει και ο κ. Σακέλλης, ο οποίος μάλιστα αναγνωρίζει ότι, καθώς ανάλογα προβλήματα υπάρχουν και σε άλλα ταμεία, καλό θα ήταν να αναζητηθούν κοινές λύσεις, όπως «ένα κοινό μητρώο στα όμορα ταμεία».

Προτάσεις
Μεταξύ των προτάσεων, πάντως, που έχουν «πέσει στο τραπέζι» για την αντιμετώπιση του ζητήματος ήταν και εκείνη της επίτευξης συμφωνίας μεταξύ κράτους, Ταμείου και τραπεζών, ώστε μέσω μιας βεβαίωσης που θα δίδεται στον ασφαλισμένο να μπορεί να λαμβάνει το ποσό του εφάπαξ άμεσα από τις τράπεζες, οι οποίες εν συνεχεία θα πληρώνονται από το Δημόσιο.

Στις ενστάσεις μάλιστα που διατυπώνονται ότι το συνταξιοδοτικό δικαίωμα είναι ανεκχώρητο, οι αρμόδιοι απαντούν πως δεν πρόκειται στην ουσία για εκχώρηση, αλλά απλά για την παροχή δυνατότητας στον πολίτη -στον οποίο έχει εκδοθεί η διοικητική πράξη χορήγησης του εφάπαξ- να προχωρήσει στη σύναψη δανείου, αφού η πράξη αυτή του παρέχει την απαραίτητη εγγύηση για τη δυνατότητα αποπληρωμής του.

Με στάση πληρωμών απειλεί το ΤΠΔΥ
Στην περίπτωση που ξεσπάσει μαζικό κύμα συνταξιοδοτήσεων οι οικονομικές υποχρεώσεις του Ταμείου θα διευρυνθούν δραματικά

Με στάση πληρωμών απειλείται το Ταμείο Πρόνοιας αν ξεσπάσει (όπως πολλοί φοβούνται) μαζικό κύμα συνταξιοδοτήσεων. Εφόσον αποφασίσουν να συνταξιοδοτηθούν ομαδικά 50.000 υπάλληλοι (κυρίως γυναίκες που έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα) οι οικονομικές υποχρεώσεις του Ταμείου θα διευρυνθούν δραματικά, καθώς θα ανοίξει νέα «μαύρη τρύπα» 2,2 δισ. ευρώ.

Το ποσό θα φτάσει στα 3,5 δισ. ευρώ αν οδηγηθούν στην έξοδο 80.000 εργαζόμενοι και εργαζόμενες (υπολογισμός με ποσό εφάπαξ 43.000 - 44.000 ευρώ κατά μέσο όρο). Ούτε με ρευστοποίηση της περιουσίας του δεν μπορεί το ΤΠΔΥ να «καλύψει» τις συσσωρευμένες οικονομικές υποχρεώσεις του. Το ΤΠΔΥ κατέχει μετρητά περί τα 5 εκατ. ευρώ, μετοχές αξίας περί τα 20 εκατ. ευρώ, ομόλογα σταθερού επιτοκίου αξίας 15 εκατ. ευρώ και ένα δομημένο ομόλογο ονομαστικής αξίας 13 εκατ. ευρώ, που σήμερα δεν ξεπερνά τα 8 εκατ. ευρώ.

Την οικονομική αδυναμία καταδεικνύουν, ακόμη:

Η απόφαση του Ταμείου να «σπάσει» ομόλογο 20 εκατ. ευρώ (από το αμοιβαίο κεφάλαιο των ασφαλιστικών ταμείων) πριν από λίγους μήνες προκειμένου να αντιμετωπίσει άμεσες ταμειακές ανάγκες.

Και η απόφαση που είχε ληφθεί από την προηγούμενη κυβέρνηση να προχωρήσει το Ταμείο σε δανεισμό 200 εκατ. ευρώ, μέσω τραπεζών, με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Ο δανεισμός δεν έγινε ποτέ.

Στο χείλος του γκρεμού το ΤΠΔΥ

Περισσότερες από 18.000 αιτήσεις καταβολής εφάπαξ εκκρεμούν.

Εκτιμάται ότι τα επόμενα 10 χρόνια θα συνταξιοδοτηθούν 100.000 δημόσιοι υπάλληλοι.

Μέχρι το τέλος του έτους θα απαιτηθούν 1,6 δισ. ευρώ για την πληρωμή εφάπαξ.

Αν συνταξιοδοτηθούν ομαδικά 50.000 υπάλληλοι θα ανοίξει «μαύρη τρύπα» 2,2 δισ. ευρώ στο ΤΠΔΥ. Το ποσό θα φτάσει τα 3,5 δισ. ευρώ για 80.000 υπαλλήλους.

Το ΤΠΔΥ κατέχει 5 εκατ. μετρητά, μετοχές αξίας 20 εκατ. ευρώ, ομόλογα 15 εκατ. ευρώ και ένα δομημένο ομόλογο αξία 13 εκατ. ευρώ που σήμερα δεν ξεπερνά τα 8 εκατ. ευρώ.

Το πρώτο 15ήμερο του Φεβρουαρίου έκαναν αίτηση για εφάπαξ 1.035 εργαζόμενοι. Στο έτος εκτιμάται ότι θα φτάσουν τις 15.000 από 11.000 πέρυσι.